De volgende uitgangspunten vormen de inhoudelijke leidraad bij het werk van het Kenniscentrum Data & Maatschappij (KDM). Ze vormen de bril van waaruit het KDM zijn missie en doelstellingen realiseert.
Uitgangspunten
- Innovatie draait niet alleen om technologische vooruitgang of economische groei, maar ook om de manier waarop mensen leven en werken. Technologie heeft pas echt waarde wanneer ze ook bijdraagt aan maatschappelijke vooruitgang.
- Mens en technologie zijn sterk met elkaar verweven. Daarom kijkt het KDM niet alleen naar wat een technologie kan, maar vooral naar hoe mens en technologie optimaal op elkaar afgestemd worden.
- Het succes van een innovatie hangt af van economische én maatschappelijke factoren. Het KDM is ervan overtuigd dat innovaties die juridisch en maatschappelijk verantwoord zijn, vaak ook meer waarde opleveren, zowel voor de organisatie als voor de samenleving.
- Innovaties zijn niet neutraal: hun voordelen en risico’s zijn niet altijd eerlijk verdeeld. Daarom houdt het KDM ook rekening met wie minder gehoord wordt bij de ontwikkeling van nieuwe toepassingen (zoals werknemers, kwetsbare gebruikers of kleinere organisaties) en reikt het bedrijven en beleidsmakers handvatten aan om die perspectieven mee te nemen.
- Ethiek speelt zich af op meerdere niveaus. Het KDM kijkt niet alleen naar een toepassing op zich, maar ook naar de context waarin ze gebruikt wordt: de organisatie, het beleid of de infrastructuur erachter.
- Ethiek is niet enkel een zaak van experts. Het KDM maakt materialen en tools die ook niet-gespecialiseerde medewerkers en organisaties in staat stellen om zelf met ethiek in innovatie aan de slag te gaan.
- Ethiek is geen vinkjeslijst of keurmerk waarmee de discussie is afgerond, maar een doorlopend gesprek met collega’s en betrokkenen. Ook de meetschalen en assessments van het KDM zijn zo bedoeld: als hulpmiddelen die dat gesprek openen en structureren, niet als een eindoordeel.
- Nieuwe technologieën scheppen nieuwe mogelijkheden, maar geen pasklare antwoorden. Bij ingrijpende technologieën zoals AI is bewust kiezen hoe ze worden ingezet ook een morele verantwoordelijkheid. Het KDM helpt organisaties en beleidsmakers om weloverwogen keuzes te maken.
- De toekomst ligt niet vast. Daarom verkent het KDM vandaag al hoe de omgang met data en AI er in de toekomst kan uitzien, om beleid en innovatie mee richting te geven.
- Het KDM kijkt kritisch én constructief naar innovaties. Het keurt niet goed of af, maar zoekt vanuit een opbouwende houding naar verbetering.
- Het KDM zet zich in voor digitale regelgeving die niet alleen goed onderbouwd is, maar ook begrijpelijk, haalbaar in de praktijk en gericht op duurzame oplossingen.