Publicaties

Verslag: ‘Advancing Digital Sovereignty Initiatives in Belgium’

Op donderdag 7 mei 2026 organiseerde BeLibre samen met het Kenniscentrum Data & Maatschappij een evenement over digitale soevereiniteit in België. Centrale thema’s tijdens dit evenement waren opensourcesoftware, de rol van belangenorganisaties en bedrijven bij digitale autonomie, en de obstakels die bedrijven, overheden en landen ervaren om stappen te zetten richting digitale soevereiniteit.

• Eventverslag

De bevoegdheden van de Vlaamse Toezichtcommissie (VTC) onder de loep

Op 31 maart 2026 deed het Hof van Cassatie uitspraak in een beroep tegen een beslissing van de Vlaamse Toezichtcommissie (VTC) om corrigerende maatregelen op te leggen aan een stad en een OCMW. Dit beroep is van belang omdat het ingaat op de bevoegdheid van de VTC om corrigerende maatregelen op te leggen.

• Blog

Europese Commissie - Een kader voor cloudsoevereiniteit bij strategische aanbesteding

De Europese Commissie vertaalt digitale soevereiniteit naar de praktijk via een gestructureerd beoordelingskader en een meetbaar aanbestedingscriterium.

• Beleidsmonitor

brAInfood: Wat is AI-maturiteit?

Organisaties moeten steeds vaker “AI-matuur” zijn. Maar wat betekent “AI-maturiteit” echt? In deze brAInfood vertalen we de belangrijkste bouwstenen naar een helder kader.

• brAInfood

AI-maturiteit in de werkcontext: van literatuur en experten tot eigen kaderwerk

Dit rapport brengt AI-maturiteit in kaart. AI-maturiteit kijkt naar het geheel van factoren die bepalen in welke mate een organisatie het gebruik van AI verantwoord integreert.

• Rapport

VS – Een nationaal beleidskader voor artificiële intelligentie

Op 20 maart 2026 publiceerde het Witte Huis een Nationaal Beleidskader voor Artificiële Intelligentie. In dit document lijst het Witte Huis de Amerikaanse beleidsvisie op artificiële intelligentie in zeven doelen, met daarbij een lijst aan maatregelen die dienen ontwikkeld te worden door alle instanties binnen de Verenigde Staten, waaronder het Congres.

• Beleidsmonitor

Verslag: Hoe goed ken je het AI B C? Werken aan AI-geletterdheid in je organisatie

Op 26 maart 2026 organiseerde het Kenniscentrum Data & Maatschappij en de Vlaamse AI Academie (VAIA) een inspirerende voormiddag rond AI-geletterdheid. In dit verslag ontdek je de belangrijkste inzichten, de presentaties en de foto's.

• Eventverslag

Zaak WhatsApp (Meta) tegen EDPB door het EU HvJ ontvankelijk verklaard – Wordt dit een precedent voor toekomstige GDPR-zaken?

In februari 2026 heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over de ontvankelijkheid van de zaak die WhatsApp had aangespannen tegen het bindende besluit van het Europees Comité voor gegevensbescherming. Deze juridische strijd, die al jaren aan de gang is, heeft geleid tot een verklaring van ontvankelijkheid die verstrekkende gevolgen zou kunnen hebben voor de toekomstige jurisprudentie met betrekking tot de AVG.

• Beleidsmonitor

brAInfood: Van proeftuin tot sandbox

Experimenteren met AI vraagt om een organisatiestructuur én soms een juridische basis voor tijdelijke afwijking van regels. In deze brAInfood verkennen we de tools om te experimenteren, de juridische context en enkele voorbeelden.

• brAInfood

Verslag: ‘Digital autonomy: turning strategic independence into business opportunity’

Welke kansen biedt digitale soevereiniteit voor KMO’s? Op 31 maart 2026 organiseerde sustAIn.Brussels in samenwerking met het Kenniscentrum Data & Maatschappij een debat over digitale soevereiniteit.

• Eventverslag

VS – Voorstel van New York om aansprakelijkheid in te voeren voor schade veroorzaakt door chatbots die juridisch en medisch advies geven

Kristen Gonzalez, senator van de staat New York, heeft een wetsvoorstel ingediend dat gericht is op chatbots die zich voordoen als bepaalde erkende professionals, zoals advocaten en artsen.

• Beleidsmonitor

Taiwan – Basiswet Artificiële Intelligentie

Op 23 december 2025 heeft het Taiwanese parlement de Basiswet inzake Kunstmatige Intelligentie aangenomen. Deze beleidsmonitor geeft een overzicht van de inhoud van de wet en legt uit hoe de Taiwanese wetgever een evenwicht probeert te vinden tussen bestuur en innovatie.

• Beleidsmonitor

Vlaanderen - Impulsprogramma Defensie: AI en autonome technologie

De Vlaamse overheid heeft binnen de Vlaamse Innovatie- en Industriestrategie voor Veiligheid en Defensie (VISD) oriëntatieroadmaps ontwikkeld voor AI en autonome technologie in defensie

• Beleidsmonitor

Resolutie van het Europees Parlement over technologische soevereiniteit en digitale infrastructuur – een langverwachte erkenning van de nieuwe geopolitieke realiteit

Op 22 januari 2026 heeft het Europees Parlement gestemd over de resolutie inzake Europese technologische soevereiniteit en digitale infrastructuur. De resolutie is aangenomen in het licht van de huidige gebeurtenissen op het geopolitieke toneel, die digitaal protectionisme en de bescherming van de digitale activa van de EU rechtvaardigen.

• Beleidsmonitor

Grok-schandaal – Zijn de Europese wetgevingskaders voldoende uitgerust om de creatie en verspreiding van seksuele deepfakes aan te pakken?

Deze blogpost geeft een overzicht van het huidige regelgevingskader met betrekking tot deepfakes met seksuele inhoud, waarbij de bestaande risico's worden belicht. De blogpost wordt afgesloten met een samenvatting van de volgende stappen die de EU-instellingen zullen nemen in het licht van het recente incident.

• Blog

VS – Het AI-geletterdheidsraamwerk van het Amerikaanse Ministerie van Arbeid

Op 13 februari 2026 heeft het Amerikaanse Ministerie van Arbeid een vrijwillig raamwerk voor AI-geletterdheid gepubliceerd. Dit raamwerk dient als hulpmiddel voor het ontwerpen van programma's en stimuleert AI-geletterdheidstrainingen voor het algemene personeelsbestand en het onderwijs.

• Beleidsmonitor

brAInfood: De Data Act in 5 vragen

De EU Data Act verplicht bedrijven om bepaalde gegevens te delen met consumenten, andere bedrijven of overheidsinstanties. Om je hierbij te helpen, ontwikkelden we een tool die de Data Act in 5 vragen verduidelijkt. In deze brAInfood leggen we deze vragen van de tool in detail uit.

• brAInfood

Verslag Lerend Netwerk online: AI-geletterdheid, de verplichtingen en de praktijk

AI-geletterdheid is vandaag geen vrijblijvende competentie meer, maar een wettelijke verplichting en een dagelijkse realiteit in veel organisaties. Op 3 februari 2026 kwam ons Lerend Netwerk samen om de diepte in te gaan over AI-geletterdheid.

• Eventverslag

Het EDPB publiceert bijgewerkte FAQ over het EU-VS Data Privacy Framework voor Europese bedrijven

Op 15 januari 2026 heeft het EDPB een bijgewerkte versie van de FAQ over het EU-VS Data Privacy Framework voor Europese bedrijven goedgekeurd. De meest recente editie van de FAQ is anderhalf jaar na de oorspronkelijke versie gepubliceerd en bevat antwoorden op vragen die relevant zijn voor Europese bedrijven die persoonsgegevens doorgeven of kunnen doorgeven aan bedrijven in de VS.

• Beleidsmonitor

VS – Uitvoerend Bevel 14365, Het waarborgen van een nationaal beleidskader voor AI

Op 11 December 2025 vaardigde de president van de Verenigde Staten Uitvoerend Bevel 14365 uit, dat de bouwstenen legt voor een federale deregulatie van de bouw van AI in de Verenigde Staten. Via dit decreet geeft de president zijn instanties de opdracht om de bouwstenen te leggen voor een federaal kader voor minimale regulering van AI.

• Beleidsmonitor

Kazachstan – Wet van de Republiek Kazachstan inzake AI (nr. 230-VIII). Een overzicht van de belangrijkste bepalingen

Op 17 november 2025 heeft Kazachstan een uitgebreide AI-wet aangenomen, die op 18 januari 2026 in werking is getreden. De wet stelt kernbeginselen vast, creëert een nationaal platform voor AI, definieert rechten en plichten voor AI-belanghebbenden, introduceert regels voor het labelen van door AI gegenereerde inhoud en bevat nieuwe bepalingen inzake auteursrecht.

• Beleidsmonitor

AI Act Whistleblower Tool – AI-bureau lanceert tool waarmee individuen schadelijke AI-praktijken kunnen melden

Op 25 november 2025 lanceerde het AI-bureau de AI Act Whistleblower Tool. Dit initiatief is opgezet om individuen in staat te stellen veilig meldingen te doen en zo rechtstreeks bij te dragen aan de veiligheid, transparantie en betrouwbaarheid van AI in Europa.

• Beleidsmonitor

Nederland - Nationaal AI Deltaplan

Het Nationaal AI Deltaplan is een strategisch advies aan de Nederlandse overheid met 52 concrete aanbevelingen om Nederland minder afhankelijk te maken van buitenlandse AI-technologie en tot Europese koploper te maken

• Beleidsmonitor

Europese Commissie – Eerste Ontwerp-Gedragscode over Transparantie van door AI Gegenereerde Inhoud

De bepalingen rond de transparantie van door AI-gegenereerde inhoud in de AI Act gaan in op 2 augustus 2026. De eerste ontwerp-gedragscode biedt richtlijnen voor het aantonen van de naleving van de verplichtingen rond transparantie voor door AI-systemen gegenereerde of gemanipuleerde inhoud.

• Beleidsmonitor

Europese Commissie - Een Europese Strategie voor AI in Wetenschap

De Europese strategie voor AI in de wetenschap maakt van “AI voor de wetenschap” een EU-breed infrastructuurproject (RAISE) dat rekenkracht, data, talent en financiering bundelt, maar de lidstaten met een flinke hoeveelheid huiswerk opzadelt op het gebied van governance, afstemming van investeringen en verantwoord gebruik.

• Beleidsmonitor

APEC’s AI-Initiatief

De Asia-Pacific Economic Cooperation (hierna ‘APEC’) heeft haar AI-initiatief voor 2026-2030 goedgekeurd. APEC omvat landen als de Verenigde Staten, China, Canada en Indonesië. Het AI-initiatief omvat drie hoofdpijlers en een aantal actiepunten om het volledige potentieel van AI te benutten.

• Beleidsmonitor

Europese Unie – Digital Omnibus-voorstel: de herzieningen van de Data Act

Op 19 november 2025 heeft de Europese Commissie een nieuwe reeks maatregelen (het Digitale Omnibuspakket) gepresenteerd die Europese bedrijven in staat moeten stellen minder tijd te besteden aan administratieve taken en naleving en meer aan innovatie en schaalvergroting. Een van de wetgevingsvoorstellen is een hervorming van de Data Act.

• Beleidsmonitor

Omnibus II Proposal: Gemeenschappelijke Specificaties in alle Gereguleerde Producten, waaronder software

Deze bijdrage legt uit hoe het Omnibus II-voorstel een gemeenschappelijke specificatie horizontaal introduceert in de EU-productwetgeving, in de context van de voorstellen voor de Digitale Omnibus.

• Beleidsmonitor

De Digitale Omnibus over AI: een vereenvoudiging die er geen is?

Op 19 november 2025 heeft de Europese Commissie voorstellen gepubliceerd voor een Digitale Omnibus om diverse bestaande Europese digitale wetgeving te vereenvoudigen. In dit artikel bespreken we de wijzigingen die de Digitale Omnibus in de AI Act voorstelt.

AI-geletterdheid in de werkcontext: bouwstenen, definities en meetkaders

Dit rapport focust op AI-geletterdheid, de kennis, vaardigheden en attitudes die individuen nodig hebben om AI op een effectieve, kritische en verantwoorde manier te begrijpen en te gebruiken.

• Rapport